تأثیر فرم بستر در افزایش عمق جریان | ||
| نشریه مهندسی عمران امیرکبیر | ||
| دوره 57، شماره 7، مهر 1404، صفحه 1245-1264 اصل مقاله (1.31 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22060/ceej.2025.23639.8192 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی حسن زاده؛ فرزین سلماسی* ؛ علی حسین زاده دلیر؛ هادی ارونقی | ||
| گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| با انتقال رسوبات بستر در مجاری آبرفتی، اشکال منظم و متناوب مثلثی شکل در بستر رودخانه ایجاد می شود که فرم بستر نامیده می شوند. متناسب با مشخصات و رژیم جریان، ابعاد هندسی فرم بستر تغییر یافته و اثر متقابل آن در تغییر زبری بستر و افزایش عمق جریان (به ویژه برای فرمهای شکنج و تلماسه) قابل ملاحظه است. از طرفی پیشبینی عمق جریان براساس زبری بستر در مدلسازی و طراحی سازه های هیدرولیکی حائز اهمیت می باشد. به این ترتیب پیش بینی مقاومت جریان و عمق متناظر با آن در مجاری با بستر متحرک به دلیل عدم قطعیت مربوط به تشکیل و تغییر فرم های بستر از چالش های طراحی و مدلسازی در این مجاری می باشد. به همین منظور ارائه رابطه ای دقیق، ساده و کاربردی برای تخمین حداکثر تراز جریان در حضور فرم بستر بسیار مهم و ضروری خواهد بود. بنابراین در این پژوهش با استفاده از 4 منبع تحقیقاتی و 292 مورد آزمایش ثبت شده، رابطه خط ساده و کاربردی برای پیش بینی تراز جریان در شرایط رژیم جریان پایین ارائه شده است. براساس رابطه مذکور همچنین ضریب 1/25 به عنوان ضریب ویژه دانشگاه تبریز نیز ارائه گردیده است که محاسبات مربوط به تخمین عمق جریان در حضور فرم بستر تلماسه و شکنج را بسیار ساده نموده و دارای دقت کافی برای محاسبات می باشد. ارزیابی دقت رابطه پیشنهادی برای ضریب زبری مانینگ در فلوم آزمایشگاهی مناسب ارزیابی گردید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرم بستر تلماسه؛ فرم بستر شکنج؛ مقاومت جریان؛ ضریب مانینگ؛ ضریب ویژه دانشگاه تبریز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 337 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 298 |
||
| تعداد نشریات | 9 |
| تعداد شمارهها | 454 |
| تعداد مقالات | 5,766 |
| تعداد مشاهده مقاله | 8,371,794 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,930,136 |